آمايش سرزمينی برای تاسيس پارکهای علم و فناوری در کشور

اميررضا مرادی¹، اميرحسين دوائی مرکزی²وهوشنگ عيوضی³

1و2- دانشگاه علم و صنعت ايران

3- دانشگاه خواجه نصيرالدين طوسی

چکيده

تجربيات اخير كشورهاي مختلف جهان نشان ميدهد كه پاركهاي علم و فناوري، تاثير بسزائي در توسعه اقتصادي دارند. براي حصول اين امر لازم است كه پاركهاي علم و فناوري با توجه به استعدادهاي متنوع در كشور و به صورتي كاملا حساب شده تاسيس و مورد بهره برداري قرار گيرند. به منظور ارائه رهنمود در تاسيس پاركهاي علم و فناوري در كشور لازم است كه استعداد مناطق مختلف گشور به نحوي علمي و ساحتار يافته مورد ارزيابي قرار گيرد. نكته حايز اهميت آن است كه، در اين بررسي بايد امكان كشف استعداد مناطق مختلف براي تاسيس انواع مختلف پاركها مورد توجه قرار گيرد. با توجه به آنكه اين شاخصها براي انواع پاركها متفاوت است، لذا انعطاف پذيري در تعريف شاخصها، انتخاب صرايب وزن و بررسي‌‌هاي بعدي آنها ضروري است. اين شاخصها از جمله شامل آمار دانشگاهها و رشته‌‌هاي فعال، آمار فارغ التحصيلان دانشگاهي به تفكيك رشته و مقطع، آمار شركتها و صنايع دولتي و خصوصي به تفكيك زمينه‌‌هاي فعاليت، نحوه دسترسي به راههاي ارتباطي، ميزان امنيت اجتماعي، امكانات ارتباطاتي و مخابراتي، دسترسي به امكانات حاص مرتبط با فعاليت بعضي از انواع پاركها، امكانات شهري و امثال آنها خواهد بود.

آمار و اطلاعات ارائه شده به صورتهای مختلف كمي، كيفي، توصيفي وگرافيكي و به صورت استاني بوده و در قالب يک نرم افزار تحت دسته بندی و نمايش قرار گرفته و بر اساس ضريب اهميت هر شاخص مورد تحليل قرار میگيرد. برنامه ارائه شده همچنين قابليت قرارگيری بر روی شبکه اينترنت را دارد.

مقدمه

تجربيات اخيرکشورهاي مختلف جهان نشان مي‌دهد که پارکهاي علم وفناوري نقش بسزايي در توسعة اقتصادي کشورها بعنوان يکي از حلقه‌‌هاي زنجيرة فناوري ايفا مي‌کنند. هدف بسياری از اين ساختارهای نوين، سامان دهي يک محيط فعال براي ايجاد و يا توسعه زنجيره‌‌هاي فناوری به منظور محصول گرايي تحقيقاتي، ايجاد زمينه‌‌هاي ناشي از کار جمعي و حمايت از فعاليتهاي هدف‌دار محققين، نوآوران وشرکت‌‌هاي فعال در زمينه‌های برگزيده فناوری است]1[. گروهی ديگر از انواع پارکها عمدتا رويکردی اقتصادی داشته و فعاليت آنها بر محور عمليات اقتصادی شکل میگيرد. برای آشنائی با نمونههای موفق از پارکهای موجود در کشورهای آسيائی و اروپائی ميتوان به پارک علمي- صنعتي هسين چودرتايوان، پارک و منظقه ويژه فناوری "ام- اس - سي" مالزي، پارک علم وفناوري کمبريج و گرنوبل در انگلستان و پارک فناوری "اس- اس- پي" در سنگاپور اشاره نمود ]2[، ]3[، ]4[ و ]5[.

براي تضمين نسبی موفقيت پارکهاي علم وفناوري، لازم است که تاسيس و بهرهبرداری از آنها به صورتي حساب شده و با توجه به استعدادهاي مناطق مختلف کشور صورت پذيرد. به اين ترتيب، بررسي استعداد مناطق مختلف کشور به نحوي علمي و ساختار يافته و به منظور کشف قابليتهاي هر منطقه دراستقرار انواع پارکها، ضروري به نظر مي‌رسد. بديهی است که از اين منظر، استعداد هر منطقه را بايد در عواملي جستجو کردکه به نوعي شروع و تداوم فعاليت يک پارک را تحت تاثير قرار مي‌دهند. گرچه براي هر يک از انواع پارکهاي مذکورشاخصهای ارزيابی متعددی را مي‌توان بر شمرد، ولي به نظرميرسد که عامل اصلی که از نوعي به نوع ديگر تغيير مي‌کند درواقع ميزان اهميت هر يک از شاخصهای فوق، بر اساس ماموريت پيش بينی شده برای هر پارک است. بنابراين براي انجام مطالعات آمايش سرزمينی1 ميتوان درابتدا بانگرشي يکسان به شناسايي عوامل اثرگذار پرداخت و اطلاعات آماري مربوط به هر عامل را استخراج نموده و سپس با درنظر گرفتن اندازة تاثير هر پارامتر(بسته به نوع بخصوصي ازپارکهاي مورد نظر) اين اطلاعات را مورد تلفيق و تحليل مجدد قرار داده و بر اين اساس، مزيت مناطق مختلف را برای تاسيس پارکهای فناوری تعيين نمود2. در اين مقاله علاوه بر ارائه تفصيلی عناوين شاخصهای مهم آمايشی پارکها، نرم افزاري ارائه ميگرددکه قابليت ذخيره اطلاعات، انتخاب ضرايب وزن براي عوامل اثرگذار، تلفيق وارائة تصويري نتايج وبا قابليت استقراربرروي شبکة اينترنت را دارا ميباشد.

بررسي پارامترهاي مؤثر و جمع‌آوري اطلاعات آماري مربوط

ازآنجا که در اين مقاله هدف بررسي ميزان توانمندي هر يک از مناطق کشور و به طور خاص هر يک از استانهاي ايران درپذيرش پارکهاي علم وفناوري است واين مسئله خود تابع عوامل متعددي است که هريک قادرندکم وبيش استعداد يک منطقه را از نظر قرارگيري يک نوع خاص از اين پارکها تحت تأثير قرار دهند. لذا نخستين گام در اين بررسي شناسايي پارامترهايي است که ضمن برخورداري از ويژگي فوق، به لحاظ آماري نيزقابل اندازه‌گيري و مطالعه باشند.

نظري بر فعاليتها و رسالتي که از پارکهاي فناوري انتظار داريم چنين مي‌نمايد که صرف نظر از انواع مختلف اين پارکها مي‌توان عوامل قابل سنجش مزبور را در شش حوزة کلي که در بخشهای بعدی مورد نظر قرار ميگيرد، تقسيم بندي نمود.

کيفيت آموزش عالي در استانهاي ايران

ناگفته پيداست که امروزه يکي از اثر گذارترين نهادها در توسعة علم و فناوري درکشورها، دانشگاهها مي‌باشند، چنانکه مي‌توان ردپاي دانشگاهها را در شاخصها يي که ملاک توسعه يافتگي يک جامعه و يا يک منطقه هستند آشکارا ديد.بهمين دليل و نيز بلحاظ آنکه اصولا بسياري از انواع پارکها، دانشگاه محور هستند، نخستين دسته از عوامل مطلوب خود را تحت عنوان وضعيت آموزش عالي در هراستان در قالب موارد زيربررسي نموده‌ايم:

· فارغ التحصيلان دانشگاهها و مراکزآموزش عالي ونيز دانشگاههاي آزاد هر استان

· دانشجويان دانشگاهها و مراکزآموزش عالي ونيز دانشگاههاي آزادمستقردر هر استان

· کادر آموزشي شاغل دردانشگاههاي دولتي وآزاد هر استان به تفکيک مراتب علمي

· سطح کيفي وکمي دانشگاههاي استانهاي کشور

· مقالات بدست آمده از دانشگاههاي هر استان به تفکيک مقالات کنفرانس و يا علمي وپژوهشي

وضعيت صنعت، بازرگاني وکشاورزي در استانهاي کشور

با آگاهي از شرح وظايف پارکهاي علم وفناوري مي‌توان اذعان داشت که هر اندازه صنعت، بازرگاني و تجارت در يک منطقه توسعه يافته تر باشد، تأسيس يک پارک علم وفناوري در آنجا ازتضمين توفيق بالاتري برخوردارخواهد بود و لذا بجاست که قابليتهاي استانهاي مملکت خود را از اين حيث ودر زمينه‌‌هاي زير مورد تحليل قرار دهيم:

· کارخانجات موجود در هر منطقه

· شرکتهاي خصوصي، نيمه‌ خصوصي و دولتي فعال در هر استان

· آزمايشگاهها وکارگاههاي موجوددر هر استان

· شهرکهاي صنعتي و مناطق ويژة تجاري استانها

· ميزان ماليات واصله از بخش صنعت در هر منطقه

· متخصصين خارجي فعال در صنايع استانها

· ميزان برق صنعتي مصرفي هر استان

· اختراعات ثبت شده دراستانهاي کشور

· ميزان اعتبارات جاري وعمراني هر استان

· سطح زير کشت و نيز مساحت مراتع وجنگلهاي هر يک از استانها

ارتباطات، حمل ونقل و ساير تسهيلات عمومي و فرهنگي

مواردي که در ذيل اين بخش ارائه مي‌گردند، پارامترهايي هستند که بنوعي بيانگر سطح رفاه وفرهنگ اجتماعي منطقه بوده وبهمين سبب مي‌توانند شروع وتداوم حرکت يک پارک موفق را تحت تأثير خود قرار دهند. اين عوامل عبارتند از:

· وضعيت مهاجرت در هر استان

· وسعت شبکة حمل ونقل ريلي و نيز راههاي حوزة استحفاظي هر استان به تفکيک درجات وانواع راهها

· تعداد ومرتبة فرودگاههاي هر استان

· کتابخانه‌‌هاي فعال در هر استان

· هتلهاي موجود هر يک از استانها به تفکيک درجات آنها

· تلفنهاي ثابت وهمراه واگذار شده ونيز وضعيت خدمات اينترنت در هر استان

· وسايل نقلية شماره گذاري شدة هر يک از استانهاي کشور

· جاذبه‌هاي گردشگري موجود در هر منطقه

· متوسط ضريب صوبت منطقه‌اي اعلام شده از سوي سازمان مديريت براي هر استان

· نحوة دسترسي هر يک از مناطق کشور به کانالهاي ارتباطي بين المللي

اشتغال

اگر چه هدف ودغدغة پارکهاي علم وفناوري به طور خاص اشتغال زايي نيست وليکن اين امر به عنوان يکي از تبعات مثبت فعاليت موفق يک پارک در بررسي حاضر با نظر به شاخصهاي زير مورد توجه قرار گرفته است:

· وضعيت هرم سني منطقه

· بيکاران ثبت شده در هر استان

· شاغلين مقيم در استانهاي کشور به تفکيک مدارج تحصيلي وبخش متبوع

وضعيت امنيت دراستانهاي ايران

يک پارک علم وفناوري در يک منطقة نا امن اجتماعي حتي با وجود تأمين ساير شرايط موفقيت و دوام نخواهد داشت ودر اين مقوله نيز عاملي که قابل اندازه گيري آماري بوده و بنوعي مي‌تواند بيانگر ميزان امنيت در هر استان باشد عبارتست از:

ميزان جرائم اجتماعي بوقوع پيوسته در هر استان قابل استخراج از آمار مربوط به دستگاههاي قضايي

ميزان تعامل بين دانشگاهها و صنايع موجود در استانهاي کشور

موضوع ارتباط بين دانشگاه و صنعت مقوله ايست که با وجود بحثهاي فراوان به صورت يک معضل در کشور ما خودنمائي مي‌کند. اگر چه پارکهاي علم وفناوري خود مي‌توانند به عنوان راه حلي در اين زمينه تلقي گردند، ولي اصولا شروع فعاليت چنين پارکهايي در شرايطي که ارتباط دو نهاد فوق از حداقلهاي لازم برخوردار باشد ضمانت توفيق بالاتري را به همراه خواهد داشت و لذا مي‌توان براي سنجش اين مهم پارامترهاي زير را ارزيابي نمود:

· اعضاي هيأت علمي حاضر در صنعت هر استان

· حجم قراردادهاي مبادله شده از کانال ارتباط با صنعت دانشگاههاي استانهاي کشور

در اينجا وپس از ذکر پارامتر‌‌هاي برشمرده شده در بخشهاي فوق ذکر چند نکته ضروري به نظر مي‌رسد:

اول آنکه در مورد اغلب پارامترهاي ذکر شده مي‌توان گفت که اين عوامل مي‌توانند هم به صورت مطلق وهم به طور نسبي (به نسبت جمعيت ويا وسعت هر استان) مورد توجه قرار گيرند لذا گرچه اطلاعات آماري بدست آمده در هر زمينه ماهيت مطلق دارند ولي در مرحلة پردازش اين داده‌ها با تقسيم نمودن مقادير مربوطه برجمعيت ويا مساحت هر استان (بسته به نوع پارامتر)حالت نسبي را نيز منظور نموده‌ايم.

دومين نکته اينکه بدليل مشکلاتي که از نظردسترسي به اطلاعات آماري ونيز زمان آمارگيريها درکشور وجود دارد در پاره‌اي از موارد بدليل آنکه آخرين آمارگيريها درآن خصوص مربوط به چند سال پيش بوده‌اند با اعمال ضرايب رشد سعي شده است تا حدودي اين اطلاعات به شرايط کنوني نزديک تر باشند.

بعلاوه در برخي زمينه‌ها نيز متأسفانه تاکنون دسترسي به اطلاعات آماري ميسر نگرديده است.

با توجه به نکات فوق در بخشهاي آتي نحوة تحليل بر روي اين داده‌ها ونتايج حاصل مورد بحث قرارخواهد گرفت.

طراحي نرم‌افزار مکان‌يابي پارکهاي علم و فناوري

يکي از مباحثي که بويژه در دهة اخير وبا گسترش امکانات سخت افزاري و نرم افزاري و توسعة فناوري اطلاعات، به عنوان ابزاري کارآمد در اختيار مديران، تصميم گيران ومحققين قرار گرفتهاست، سيستم اطلاعات جغرافيايی1 مي‌باشد وآن همانا سيستمي است متشکل از يک دسته اطلاعات آماري وتوصيفي متناظر با مجموعه ا ي از اطلاعات مکاني قابل نمايش ذر يک نقشه ومکانيسمي که با ايجاد ارتباط بين دو دسته اطلاعات مذکور امکاناتي نظير ذخيره سازي اطلاعات در پايگاه داده‌ها، بازيابي اطلاعات درخواستي متناظر با يک مکان خاص و مهم تر از همه انجام آناليز‌‌هاي مکاني بر مبناي تحليل‌‌هاي هندسي وتوصيفي را براي کاربر ودر کنار موارد مذکور، امکان بروز سازي داده‌‌هاي مکاني و توصيفي را براي متصدي سيستم فراهم مي‌سازد.

يکي از تحليل‌‌هايي که از سيستم‌‌هاي اطلاعات مکاني ميتوان انتظار داشت و امروزه بسياري از اين سيستمها بدان منظور طراحي مي‌شوند، عبارتست از انجام مطالعات آمايش سرزميني بر مبناي داده‌‌هاي آماري موجود در بانک اطلاعاتي سيستم (منتسب به اطلاعات گرافيکي بکار گرفته شده)؛ بدين معنا که با علم بر آنکه موقعيت يک ساختار نظير بيمارستان، شهرک، سد ونظاير آنها به لحاظ نوع فعاليت ويا کارکرد آن تابع عوامل وپارامتر‌‌هاي مختلفي است؛ لذا براي آنکه به نحوي علمي و قانونمند بتوانيم بهترين مکان براي تأسيس آن ساختار را تعيين نمائيم، مي‌بايست تابعي تعريف کنيم که مقدار آن تابع به نحوي مقتضي ازترکيب ميزان تأثيرعوامل ذکرشده محاسبه گشته وباتوجه به آنکه تابع تعريف شده درهريک ازنقاط مورد مطالعه به دليل تغييرشرايط داراي مقدارمتفاوتي خواهدبود، درصورتي که بتوانيم به طريقي شماتيک مثلأ استفاده ازمنحني‌‌هاي ترازويابکارگيري درجات خاکستري درطيف سياه وسفيداستعداد مناطق مختلف را به نمايش بگذاريم، به راحتي مي‌توان در خصوص مکان مناسب براي استقرارساختار مورد نظرتصميم گيري نمود واين همان مطلبي است که تحت عنوان آمايش سرزمين بطريق نرم فزاری وبه صورت يک سيستم اطلاعات جغرافيايي، قابل طراحي است. درموردمکان يابي پارکهاي علم وفناوري که مورد توجه خاص اين مقاله قرارداردنيزچنين رويهای در پيش گرفته شده، با اين توضيحات که:

· همانگونه که دربخش دوم اشاره شد، مکان مناسب براي استقرار يک پارک علم وفناوري در مقياس استاني، تابع وضعيت برخي پارامترهای پيش گفته درآن استان مي‌باشد. لذا در نرم افزار طراحي شده با تعبية يک بانک اطلاعاتي داده‌‌هاي آماري جمع آوري شده به صورت جداولي بعنوان اطلاعات توصيفي سيستم ذخيره گرديده‌اند واين بانک امکان توسعه و تعريف پارامترهاي ديگر غير از موارد يادشده را نيز فراهم نموده است.

· بک نقشة با تفکيک 28 استاني از کشور بعنوان پاية گرافيکي براي نمايش وضعيت استانهاي ايران در خصوص ميزان استعدادشان براي پذيرش يک پارک فناوري در فضاي تصويري سيستم منظور گرديده است.

· براي انجام آناليزهاي مورد نظر تابعي تعريف نموده‌ايم، که در آن اگر وضعيت هر استان را در مورد هر يک از عوامل برشمرده شده باکميت a_i که از جداول آماري (متناظر باحالت مطلق و يانسبي) بدست آمده نشان دهيم و ميزان اهميت آن پارامتر‌ها را در فعاليت پ

· ارک با ضرايب وزن c _i نمايش دهيم مقدار c_ia_i= f∑ براي هر استان بيانگر ميزان استعدادآن استان در زمينه استقرار و تاسيس يک نوع بخصوص از پارکهاي علم و فناوري خواهد بود و طبيعي است که آنچه در انواع پارکهاي مذکور متفاوت است واز نوعي به نوع ديگر تغييرميکند، مقادير c_iمي‌باشد.

· براي آنکه اين آناليزقابل تجسم ودرک مناسب تري باشدو از آنجا که طيف خاکستري از سفيد تا سياه شامل 256 درجه خاکستري متناظربا اعداد صحيح از صفر تا دويست و پنجاه و پنج ميباشد لذا با نرمال نمودن اعداد بدست آمده براي تابع f متناظر با استانهاي بيست و هشت گانه بين0و 255 به هر يک از استانهاي کشور يکرنگ يا يک مرتبه خاکستري منتسب نموده و نهايتا با ارائه يک نقشه رنگي وضعيت استانهاي ايران را در زمينه مورد نظر مان مقايسه وبررسي نموده‌ايم.

· توضيح آنکه اگر در فرآيند ذکر شده بجاي مقادير f معکوس آن را براي هر استان محاسبه و نرمال نماييم بر خلاف حالت قبل هر انداره استانی از استعداد بالاتری برخوردار باشد نسبت به ساير استانها تيره ترخواهد بود.

· در طراحي نرم افزار سعي شده است تا کاربر با توجه به نوع پارک مورد بررسي، امکان انتخاب ضرايب وزن را داشته و علاوه بر امکان نمايش نقشه سياه وسفيد ميتوان از نقشه‌‌هاي رنگي نيز براي نمايش وضعيت استانها استفاده نمود. به علاوه کار بر ميتواند با باز يابي بانک اطلاعاتي از چگونگي جداول خام آماري نيز مطلع گردد.

· يکي از خصوصيت‌‌هاي سيستم‌‌هاي اطلاعات جغرافيايي امکان بروز سازي اطلاعات و يا افزودن داده‌‌هاي آماري جديد و يا حتي تغيير در ساختار داده‌‌هاي مکاني است که در سيستم جاري چنين امکاني نيز براي سازمان متصدي تعبيه گرديده است ؛ چنان که در حال حاضر نيز نگارندگان با اين امکان در حال تکميل بانک اطلاعاتي سيستم ميباشند.

· واسطه گرافيكي سيستم متشكل از دو قسمت اصلي مي‌باشد.يك واسطه عمومي جهت بازيابي داده‌‌هاي ذخيره شده همچنين تنظيم خروجي گرافيكي توسط كاربر( در شکل (1) بعنوان نمونه شمايي از اين واسطه به تصوير کشيده شده است) و واسطه گرافيكي پايگاه داده، جهت دستكاري داده‌ها درون پايگاه داده توسط مدير سيستم در كنار هسته اصلي يك برنامه جانبي قابليت نگهداري تاريخچه داده‌‌هاي موجود در پايگاه داده را فراهم مي‌آورد همچنين برنامه‌‌هاي ديگرجهت حفظ و نگهداري گزارش و فعاليت سيستم در كنار آن طراحي شده‌اند.

شکل 1. شمايي از محيط عمومي نرم افزار ارائه شده

· از آنجا که ارزش پاية اطلاعات در استفادة گسترده از آنها مي‌باشد لذا در اين پروژه نيز جهت سرويس دهي کارا، سريع و کم هزينه به کاربران، امکان استفاده از شبکة جهاني اينترنت مورد توجه قرار گرفته است. با توجه به اين نکته سيستم در يک مدل سرور دو لايه طراحي شده است و بااستفاده از اين ابزارامکان آناليز‌‌هاي از راه دوردر سرور فراهم شده است. به علاوه با وجود آنکه در نمونة انجام شده پايگاه داده اصلي روي سرور قرار دارد، ولي نرم افزار اجازة دسترسي به سايرپايگاه‌‌هاي داده روي شبکه‌‌هاي محلي و يا عمومي را مي‌دهد، که اين امر موجب غني سازي اطلاعات استخراجي مي‌گردد.

در اينجا به منظور ارائة نحوة نمايش نتايج، به عنوان نمونه يک بار با در نظر گرفتن عدد 1 به عنوان ضريب وزن يک پارامتر مفروض و صفر منظور نمودن ساير ضرايب مربوط به ديگر پارامترها، نتيجة آناليز ذکر شده براي همة استان‌ها درشکل‌‌هاي (2)، (3) و (4) نمايش داده شده است.

شكل 2. وضعيت استانهاي ايران از نظر نسبت دانشجويان دانشگاههاي دولتي- رنگ سفيد نمايشگر مطلوب‌ترين وسياه نشان دهندة بدترين وصعيت مي‌باشد.

شكل 3. وضعيت استان‌‌هاي کشور در زمينة تعداد کادر علمي با مرتبة دانشيار در دانشگاههاي دولتي- رنگ سفيد نمايشگر مطلوب ترين وسياه نشان دهندة بدترين وصعيت مي‌باشد.

شكل 4. وضعيت استان‌‌هاي کشور در زمينة نسبت کارگاه‌‌هاي صنعتي خصوصي- رنگ سفيد نمايشگر مطلوب ترين وسياه نشان دهندة بدترين وصعيت مي‌باشد

نتيجه‌گيري و پيشنهادات

پس از بيان مطالب مذکور و با توجه به نکاتي که در حين اجراي پروژه استنتاج شده‌اند ميتوان مطالب زير را در قالب نتايج و پيشنهاداتي چنين اظهار داشت:

الف) از آنجا که در يک تحليل آمايش سرزميني اطلاعات آماري مبناي تمام تحليلها مي‌باشند، صحت و به روز بودن اين داده‌ها اثر مستقيمي بر کيفيت نتايج داشته و اين مسئله تأکيدي است بر لزوم شفافيت و قابل دسترس بودن اطلاعات آماري که متأسفانه در حال حاضر در کشور ما به عنوان يکي از مشکلات مطالعاتي از اين دست خود نمايي مي‌کند.

ب) به همان‌اندازه که صحت داده‌‌هاي آماري در اين تحليل حائز اهميت است چگونگي اعمال ميزان تاثير هر پارامتر که در قالب ضرايب وزن مطرح نموديم نيز به نوبه خود مهم بوده و مستلزم مطالعات کارشناسي گستردهايست که خو شبختانه در کشور در حال انجام ميباشد و اميد است که با معرفي صحيح اين ضرايب بتوان به تحليل درستي از وضعيت استانهاي ايران در زمينه تأسيس پارکهاي علم و فناوري دست يافت. مطالعه حاضر با در نظر گرفتن تقسيم بندي استاني انجام گرفته ولي پس از تحليل نهايي نتايج در آينده مي‌توان اين تقسيم بندي را به نحو مقتضي تغيير داد وليکن در آن صورت طبعأ دسترسي به اطلاعات آماري متناظر با تقسيم بندي به کار گرفته شده مشکل تر به نظر مي‌رسد.

ج) از آنجا که بسياري از پارامترهاي ذکر شده در اين مقاله به عنوان شاخص‌‌هاي توسعه مي‌توانند در مطالعات آمايش سرزمين با اهدافي غير از مکان يابي پارکهاي علم و فناوري نيزمورد استفاده قرار گيرند، لذا به نظر مي‌رسد تنها با تغيير در مقادير ضرايب وزن ميتوان سيستم مزبور را در ساير تحليل‌‌هاي آمايشي مر تبط مورد استفاده قرار داد.

مراجع

]1[ اميرحسين دوايي مرکزي،"طرحي براي ايجاد يک پارک فناوري دانشگاهي"، اولين کارگاه آموزشي پارک‌هاو مراکز رشدعلم و فناوري، شهرک علمي وتحقيقاتي اصفهان،بهار1382

[2] Wen-Hsiung Lee, Wei-Tzen Yang (2000) “The cradle of Taiwan high technology industry development —Hinchey Science Park (HSP)” , Technovation 20 : 55–59.

[3] B. Ramasamy a, A. Chakrabarty a, M. Cheah b. (2003) “Malaysia’s leap into the future: an evaluation of the multimedia super corridor” Technovation xx: xx–xx

[4] Â Line Druilhe, Elizabeth Garners (2000) “Emergence and growth of high-tech activity in Cambridge and Granola” Entrepreneurship& regional development 12: 163-177.

[5] Su-Ann Mae Phillips , Henry Wai-chung Yeung (2003) ”A Place for R&D? The Singapore Science Park Urban Studies”, Urban Studies, Vol. 40, No. 4: 707–732.

[6] Hossein Nejad M., "Engineering criteria for Ashtian city waste buria", Mining and the environment conference, Sudbury 2003.

2- نمونه اخيری از مطالعات مکان يابي انجام شده در کشور در خصوص تعيين محل بهداشتي دفن زباله در شهر آشتيان است [6].